بازخوانی اتحاد شهروندان دیجیتال با هشتگ تواین‌مدت‌که‌نبودین

پس از آن‌که دولت جمهوری اسلامی در۲۴ آبان ۱۳۹۸ قیمت آزاد بنزین را به‌ناگهان سه برابر اعلام کرد و از هزار تومان به سه هزار تومان رساند، اعتراض‌های سراسری در ایران آغاز شد که ابتدا در اهواز، سیرجان و کرمان شدت بیش‌تری داشت. ولی شهرهای شیراز، بندرعباس، اصفهان، ماهشهر، گچساران، خرمشهر، بابل، بیرجند، شوشتر، اندیمشک، قم و بهبهان نیز شلوغ بودند.

با شروع اعتراض‌ها در ایران و گسترش سریع آن در شهر اینترنت فارسی‌زبان، اتصال اینترنت در ایران قطع شد. نتبلاکز ،که یک سازمان غیردولتی نظارت بر اینترنت است و سرعت اینترنت در سراسر دنیا را رصد می‌کند، از اختلال در آتن‌دهی تلفن همراه و اینترنت بسیاری از شهرهای ایران از جمله تهران، مشهد و شیراز خبر داد. روندی که کل کشور را دربرگرفت و اینترنت کل ایران قطع شد.

خبرگزاری ایسنا نیز ۲۶ آبان نوشت: «یک مسئول مطلع در وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات به ایسنا خبر داد که محدودیت دسترسی به اینترنت از شب گذشته با تصویب شورای امنیت کشور انجام شده است. دسترسی به اینترنت با تصویب شورای امنیت کشور (شاک) و ابلاغ دبیرخانه آن به اپراتورهای اینترنت از شب گذشته و به مدت ۲۴ ساعت، دسترسی به اینترنت محدود شده است.»

هوشمند، شهروند دیجیتال و کارشناس امنیت فضای سایبری درباره قطعی اینترنت در ایران نوشت: «عراق در زمان اعتراضات همین کار را می‌کرد. بستر اینترنت مهم‌ترین راه تماس، هماهنگی، خبررسانی و البته انتشار ویدئوها توسط مردم است.»

در سکوت و سانسور صداوسیما و خبرنگاران داخلی و غیاب خبرنگاران بی‌طرف و خارجی فعالیت‌های شهروندان دیجیتال شهر اینترنت در گردش آزاد اطلاعات، نقش پررنگی داشت. شهروندان دیجیتال خارج از ایران هشتگ «تواین‌مدت‌که‌نبودین» را به راه انداختند و در نوشته‌هایشان سعی کردند تا روایت‌های غیر حکومتی را زنده نگه دارند و به شهروندان داخل ایران در مورد حال و هوای روزهایی که اینترنت قطع بود و برخی اخباری که منتشر شده بود، اطلاع‌رسانی کنند. با استفاده از این هشتگ، شهروندان دیجیتال فارغ از مرزهای جغرافیایی اتحاد را تجربه کردند.

این هشتگ برای اولین بار دوم آذر ۹۸ برابر با ۲۳ نوامبر ۲۰۱۹ توسط یک شهروند دیجیتال به نام یاسمن با ۳هزار دنبال‌کننده استفاده شد و به راه افتاد. امکان دانستن تعداد فالوورهای او در دوم آذر ۹۸ برای کارشناسان راستی آزمایی «ما شهروندان دیجیتال» مقدور نبود. او در قالب «ترفندها و نکات در مورد اعتراضات و مقابله با ماموران سرکوبگر» از هشتگ «تواین‌مدت‌که‌نبودین» در کنار چند هشتگ برتر آن روزها استفاده کرد. یاسمن در پروفایل توییترش، خود را مبلغ حقوق بشر معرفی کرده و از هشتگ #پیمان_نوین استفاده کرده است. استفاده از هشتگ «پیمان نوین»، در مهر ماه ۹۹ هم‌زمان با پیام رضا پهلوی،‌ به شهروندان ایران آغاز شد، هرچند هم‌زمان با استفاده از این هشتگ نیز رسانه‌های حامی جمهوری اسلامی برای مقابله با آن دست به انتشار دیس‌اینفورمیشن درباره این هشتگ زدند.

کم‌تر از چهار ساعت پس از یاسمن، شهروند دیجیتال دیگری به نام حمید با ۱۶هزار دنبال‌کننده نوشت: «#تواین‌مدت‌که‌نبودین تعداد کمی از ماها هشتگ #Internet4Iran و #Iranprotests و چند تا دیگه می‌زدیم تا ترند بشه و صدای اعتراض به گوش جهانیان برسه، یه مشت بی‌شرف هشتگ‌های اشتباه و #نه_به_ویرانی‌طلبی  #نه_به_ویرانی_طلبی می‌زدند و مسخره می‌کردند. روی این دوتا اخری بزنید و بلاکشون کنید.»

رعنا رحیم‌پور، خبرنگار بی‌بی‌بی فارسی نیز با ۱۱۹هزار فالوور نفر سومی بود که تقریبا چهار ساعت پس از حمید از هشتگ «تواین‌مدت‌که‌نبودین» استفاده کرد. او در توییتی نوشت: «یکشنبه شب دریا دادور در کنسرتش در لندن، به درخواست جمع، این آهنگ رو اجرا کرد ]آهنگ سرزمین من[ کم‌تر چشمی در سالن، اشکی نبود … #تواین‌مدت‌که‌نبودین.»

این هشتگ ۲۰.۳ میلیون بار دیده و بیش از ۱۱۹۰۰ بار توسط شهروندان دیجیتال در توییتر استفاده شد. (شامل بیش از ۱۳۷۰ توییت اصلی، بیش از ۲۲۳۰ کوت، و بیش از ۸۱۶۰ ریتوییت و ۱۳۱ بار پاسخ‌دهی).

به واسطه این هشتگ در روزهای قطعی اینترنت یک اتحاد اینترنتی بین شهروندان دیجیتال فارسی‌زبان در توییتر شکل گرفت و ساکنان شهر اینترنت از احساسات خود گفتند و از وقایعی که رخ داد، خبر دادند؛ از هشتگ‌هایی که ترند جهانی شد و از تلاششان نوشتند، می‌توان به شهروندی دیجیتال با نام کوین میستون اشاره کرد. او نوشت: «#تواین‌مدت‌که‌نبودین تلخ‌ترین تجربه عمومی در توییتر فارسی رقم خورد؛ دلتنگ، نگران، غمگین، مستاصل، حیران، کلافه و تنها بودیم؛ دورافتادن از شماها رو با پوست و استخوان حس کردیم؛ چهره‌های پنهان خیلی‌ها آشکار شد؛ تلاش کردیم که کاری کنیم، اما عاجز بودیم و کاش می‌شد تک‌تک‌تون رو بغل کرد.»

برخی واکنش شهروندان دیجیتال دیگر به این هشتگ را در تصاویر زیر ببینید.

برخی شهروندان دیجیتال داخل ایران نیز پس از ارتباط دوباره به اینترنت به هشتگ «تو این مدت که نبودین» با هشتگ «تو این مدت که نبودیم» پاسخ دادند.

قطعی اینترنت در ایران شهروندان دیجیتال را شوکه کرده بود و واکنش‌های جهانی نیز در پی داشت. سخنگوی وزارت امور خارجه آمریکا در حساب توییتری اش این اقدام را محکوم کرد و نوشت: «ایالات متحده در کنار مردم رنج دیده ایران می‌ایستد که اکنون علیه تازه‌ترین بی‌عدالتی توسط حکومت فاسد دست به اعتراض زده‌اند. ما تلاش‌ها برای قطع دسترسی به اینترنت را محکوم می‌کنیم. بگذارید آنها حرف‌ بزنند.»

گروهی از ایرانیان خارج از کشور نیز با ارسال نامه‌ای سرگشاده به دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، خواهان تحریم کامل صدا و سیمای جمهوری اسلامی و تمامی رسانه‌های ماهواره ای جمهوری اسلامی شدند. این افراد تاکید کردند مقامات جمهوری اسلامی مستحق دسترسی به شبکه‌های اجتماعی دنیای آزاد نیستند.

گفتنی است وبسایت «نت بلاکز» خسارات مالی ناشی از قطعی اینترنت در ایران را بیش از ۶۰ میلیون دلار ظرف پنج روز اعلام کرد.