کرونای خفته در اخبار گمراهکننده و اطلاعات جعلی
آمار مبتلایان و فوتیهای ادعاشده از سوی مقامات جمهوری اسلامی در ارتباط با ویروس کووید-۱۹ در ایران، این کشور را در میان بیست کشور اول درگیر جهان قرار داده است. بر اساس آخرین آمار ارائهشده از سوی «سیماسادات لاری»، سخنگوی وزارت بهداشت، ۱۱۰۲۳ مورد جدید کووید-۱۹ طی ۲۴ ساعت منتهی به ظهر روز ۱۸ آذر ۱۳۹۹ مثبت شده است و یک هزار و ۷۱۰ نفر از آنها بستری شدهاند.
به گفته لاری طی همین مدت ۳۲۳ بیمار کووید-۱۹ جان خود را از دست دادند و مجموع جانباختگان این بیماری تا این روز به ۵۰ هزار و ۹۱۷ نفر رسیده است.
ولی به رغم این واقعیت تلخ که در اطلاعات ارائهشده توسط وزارت بهداشت ایران وجود دارد، رسانههای حامی جمهوری اسلامی همچنان در انتشار عامدانه اطلاعات گمراهکننده (دیساینفورمیشن) و اخبار جعلی در این زمینه فعالیت میکنند.
ایرج حریرچی، معاون کل وزارت بهداشت ایران روز ۲۳ مهر ۹۹ جاری در گفتوگوی زنده با شبکه دو صداوسیمای جمهوری اسلامی، درباره آمار دقیق قربانیان کرونا گفته بود: «شمار فوتیهای ناشی از ویروس کرونا در ایران بسیار بیشتر از آمار رسمی اعلامی است. ما خیلی از افراد را به عنوان کرونا درمان میکنیم اما چون جواب تستشان منفی بوده است، آنها را جز مرگ کرونایی حساب نمیکنیم.
کارشناسان راستیآزمایی کمپین «ما شهروندان دیجیتال» در این گزارش به بررسی موارد اطلاعات گمراهکننده (دیساینفورمیشن) و اخبار جعلی پرداختهاند.
عدم شفافیت و اعتماد به آمار مبتلایان به کرونا در ایران
از همان ابتدای شیوع ویروس کرونا در کشور و جانباختن تعدادی از شهروندان در اثر ابتلا به بیماری کویدـ۱۹، جمهوری اسلامی درباره آمار مبتلایان و جانباختگان اطلاعات غلط و اخبار نادرست منتشر میکرد تا جایی خود مقامات به این امر اعتراف کردند. ایرج حریرچی، معاون وزیر بهداشت ایران در مهرماه ۱۳۹۹ گفت: «آمار واقعی جانباختگان میتواند از ۱/۵ تا ۲/۲ برابر بیشتر از آمار اعلامشده باشد». همچنین محسنی بندپی،عضو هیئت رییسه کمیسیون بهداشت و درمان مجلس شورای اسلامی، در همان مهرماه ۹۹ گفته است: «مبتلایانی که جان خود را در خانه از دست میدهند، جرو آمار روزانه محسوب نمیشوند.»
این در حالی است که وزیر بهداشت در اواخر مهر ۹۹ ادعا کرد: «ایران در زمینه آمار کرونا از شفافترین کشورها بوده است.
بر اساس آمار ارائهشده از سوی جمهوری اسلامی تا ۳۰ آبان ۹۹ در ایران نیز کل مبتلایان ۸۲۸ هزار و ۳۷۷ نفر بوده است. با توجه به آمار رسمی اعلامشده توسط مقامات دولتی، جایگاه ایران در رتبه بندی جهانی رتبه ۱۴ را دارد.
ولی بر اساس گزارش بیبیسی فارسی آمار مجموع درگذشتگان در تابستان ۱۳۹۹ در ایران حاکی از ثبت بیش از ۴۰هزار مرگ اضافی در سه ماهه تابستان است. به این ترتیب مجموع قربانیان کووید-۱۹ در ایران از آغاز شیوع تا پایان شهریورماه میتواند به ۶۵ هزار نفر برسد، که ۲.۷ برابر آمار رسمی تا پایان تابستان است.
در این صورت، جایگاه ایران با داشتن ۲،۴۸۵،۱۳۱ (دو میلیون و چهارصدوهشتاد و پنج هزار و صد و سیویک) مبتلا به چهارمین رتبه جهان خواهد رسید.
دیساینفورمیشن درمان کرونا با طب سنتی
در ابتدای شیوع ویروس کرونا در سراسر جهان، بهویژه در ایران بازار شایعات و دیساینفورمیشن نیز بهشدت گرم شد. در میان انبوه اخبار جعلی منتشرشده، نسخهها و توصیههای مدعیان طب اسلامی درباره درمان و پیشگیری از ابتلا به ویروس کرونا، بهخصوص در شهر اینترنت موجب واکنشهای بسیاری شد. در این میان اما گفتهها و توصیههای «عباس تبریزیان» که خود را «پدر طب اسلامی» مینامد، بیشتر مورد توجه قرار گرفته است. کمپین «ما شهروندان دیجیتال» پیشتر گزارشی با عنوان آنچه «پدر طب اسلامی» درباره خود ادعا میکند! آنچه ما باید بدانیم، در این باره منتشر کرده است.
این روزها نیز در شرایطی که روزانه به تعداد مبتلایان و فوتشدگان کرونا افزوده میشود، همچنان انتشار اخبار نادرست و اطلاعات غلط درباره تاثیرگزاری طب سنتی بر بهبود این بیماری همچنان ادامه دارد. کانال تلگرام «قرارگاه سایبری عمار» با انتشار تصویری از یک نامه مینویسد: «بهبود بیش از یکهزار مبتلا به کرونا با طب سنتی و توسل». تصویر ضمیمه، نامهای است که علی حسینی، امام جمعه بروجرد، خطاب به رهبر جمهوری اسلامی ارسال کرده و در آن آورده است: «با دمنوش آویشن، عناب، دود عنبرنساری و داروی امام کاظم، کرونا را شکست دادیم.» امام جمعه بروجرد در بخش دیگری از این نامه، «آبلیمو و عسل» را در «غلبه» بر کرونا بر اثر تجربه شخصی هزار نفر موثر دانسته است.
دیساینفورمیشن اطلاع برخی از رهبران از وقوع کرونا
خبرگزاری تسنیم در گفتوگویی با مجتبی جعفری، مسئول کمیته بیوترورسیم مبارزه با کرونا در بسیج اساتید اصفهان، نوشت: «برخی از اخبار حکایت میکند سناتورهای آمریکا قبل از حادثه کرونا از این واقعه خبر داشتند.» همچنین جعفری ادعا کرده است که: «پایگاه آمریکایی “گلوبالریسرچ” در مقالهای از قول رومانوف از محققان خودش فاش کرده که آمریکا ۱۳۰ مرکز تحقیقات بیولوژیک دارد و در آییننامه ارتش آمریکا در ۱۹۵۶ تصریحشده که جنگ بیولوژیک یک بخش جداییناپذیر از استراتژی نظامی آمریکاست و “رابرت مک فارلند” وزیر دفاع آمریکا در ۱۹۶۰ گفته است که آمریکا ۱۵۰ برنامه اسلحه زیستی پنهان اجرا کرده است.» این مقام مسئول برای اثبات ادعای خود به وبسایت گلوبالریسرچ ارجاع میکند وبسایتی که با یک جستوجوی دمدستی در گوگل میتوان دریافت که بارها مورد ارجاع رسانههای حکومت ایران و بهخصوص وبسایتهای خبری نزدیک به سپاه پاسداران قرار گرفته است. در وبسایت گلوبالریسرچ، ادعاهای مختلفی درباره وقایع بزرگ سیاسی یا تاریخی جهان منتشر شده است اما این گزارشها به هیچ سند قانعکنندهای برای اثبات ادعاهای مطرح شده اشاره نمیکنند. میتوانید گزارش «اتهام ایران به آمریکا درباره “ساختن کرونا”؛ گلوبال ریسرچ چیست؟» در این باره را از سایت کمپین بخوانید.
مسئول کمیته بیوتروریسم مبارزه با کرونا در بسیج اساتید اصفهان، دو فیلم «فلو(آنفولانزا)» و « شیوع» اساس سخنان خود قرار داد و گفت: «فیلم فلو آنفولانزا ۲۰۱۳ با هدف تهدید چین و نیز فیلم شیوع ۲۰۱۱ که آنهم در مورد چین است از این دست بوده و یا میتوان به کتابهای موجود در این زمینه اشاره کرد مثل کتاب عملیات هالیوود و همینطور کتاب پیشگویی سیلویا براون. از قرائن دیگر میتوان به مانور آمریکا در سال ۲۰۱۹ اشاره کرد به نام event201 هم اشاره کرد.»
یکی از وظایف عمده رهبران جهان و متخصصان حوزه سلامت عمومی توجه به پاندمیهای جهانی باید باشد. از مهم ترین ایرادهای عمده جهان در مقابله با ویروس کووید-۱۹، عدم آمادگی کشورها برای مقابله با این ویروس است.
ولی توطئهپردازان، هشدارهای پیشین در این زمینه را به عنوان نشانی از دستساز و عمدیبودن ویروس کرونا معرفی میکنند. بیسیمچیمدیا، رسانه پروپاگاندای حامی جمهوری اسلامی، روز ۲۵ آبان ۹۹ مینویسد: «پیشگویی عجیب اوباما در سال ۲۰۱۴ از شیوع یک ویروس در جهان و لزوم مستحکمکردن حوزه سلامت آمریکا، با توجه به قرائن موجود ویروس کرونا دستساز بشر بوده»
این کانال تلگرامی در ویدیوی ضمیمه مطلب خود، سخنرانی از باراک اوباما، رئیس جمهور پیشین آمریکا، را نشان میدهد که در خصوص رویدادن یک پاندمی جهانی هشدار داده و بر ضرورت نیاز به آمادهسازی برای مقابله با آن تاکید کرده است. اوباما در دسامبر سال ۲۰۱۶، دفتر مقابله با پاندمی جهانی را در کاخ سفید تاسیس کرد. ولی این دفتر در دولت دونالد ترامپ برچیده شد.
خبرگزاری تسنیم، درباره نگرانی از شرکت میلیونی در مراسم اربعین نوشته بود: «طبق آمار وزارت بهداشت عراق، تعداد فوتیهای بیماران مبتلا به کرونا در کربلا صفر و در شهر نجف اشرف فقط یک نفر بوده است.» اما خبرگزاری رویترز با انتشار گزارشی درباره بحران کرونا در زمان اربعین، جعلیبودن ادعای این سایت را اثبات کرد.
«ما شهروندان دیجیتال» انتشار اخبار جعلی و گمراهکننده در رابطه با کرونا را مغایر با گردش آزاد اطلاعات میداند. آن هم درست در زمانی که شهروندان بیشتر از همیشه نیاز دارند تا به اخبار منتشرشده در این مورد اعتماد کنند.
شیوع جهانی ویروس کرونا که از چین آغاز شد، بستری به وجودآورد برای بررسی ادعاهایی که در شبکههای اجتماعی بهسرعت در این باره منتشر شده است. در جهان امروز اطلاعات غلط بهسرعت در حال انتشار است و تنها درستی تعداد کمی از آنها بهطور دقیق بررسی میشود. «ما شهروندان دیجیتال» تا این لحظه مطالب متعددی انتشار اخبار جعلی و گمراهکننده پیرامون کرونا را بررسی کرده است. برای مطالعه آنها میتوانید به سایت و صفحات کمپین «ما شهروندان دیجتال» در شبکههای اجتماعی مراجعه کنید.